جایگاه نظامی در میان داستان ‌سرایان زبان دریادبیات داستانی، در معنای عام به هر نوع روایت ابداعی اطلاق می ‌شود که عنصر تخیل در آن بر جنبهٔ تاریخی یا واقع ‌نمایانه غلبه دارد. در سنت ادب فارسی دری، گونه ‌های مختلفی از روایت داستانی همچون افسانه، قصه و داستان منظوم شکل گرفته است. در این میان، حکیم نظامی گنجوی با سرایش منظومه ‌های داستانی، نقش تعیین ‌کننده ‌ای در تکامل داستان ‌سرایی غنایی ایفا کرده است. برخلاف بسیاری از داستان ‌پردازان گذشته که به حفظ روایت‌ های منقول پای ‌بند بودند، نظامی با تصرفادامه مطلب

خواجه عبدالله انصاری ازعارفان و نویسندگان بزرگ قرن پنجم هجری است. مناجات او مجموعۀ از نیایش ‌هایی است که نه ‌تنها جنبهٔ دینی دارند، بلکه اثری ادبی با ارزش ‌های زبانی و معنوی بالاست. بررسی محتوای این اثر، شناخت بهتری از ج...مهم ‌ترین مضمون مناجات ‌خواجه عبدالله انصاری، عشق عارفانه به خداست. بندگی در این اثر، نشانهٔ افتخار و نزدیکی به معبود است.در مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری بارها به ناتوانی، فقر ذاتی و وابستگی کامل انسان به خدا اشاره شده است. این نگاه، انسان را موجودی نیازمندِ لطف الهی معرفیادامه مطلب

افغان‌ ها از گذشته های دور در عرصه مهمان ‌نوازی، برگزاری نشست ها، شوراهای محلی و همبستگی اجتماعی، فرهنگ منحصر به فردی داشته ‌اند. این سنت ‌ها نه تنها پیوندهای میان مردم را مستحکم می سازد، بلکه وسیله‌ ای برای انتقال اندوخ...یکی از این ارزش‌ های فرهنگی، رسم نشستن بر چارپایی های سنتی است که با پیشینۀ طولانی، هنوز در بسیاری از ولسوالی ‌های ولایت ننگرهار رواج دارد. ولسوالی گوشته ولایت ننگرهار از جمله مناطقی است که هر اتاق و مهمانخانه آن با این چارپایی‌ ها آراسته شده است. بزرگان منطقه می ‌گویند، که سنادامه مطلب

ابوالمعانی میرزا عبدالقادر بیدل، به عنوان یکی از برجسته ترین شاعران مکتب هندی، از آن دسته شاعرانی بود که در کلامش از فرهنگ و زبان عامه بهره فراوانی برده است.در لابلای اشعار بیدل، نازک ‌خیالی ‌های غریب و استعارات دیریاب در کنار باورهای زلال مردم نشسته و مفاهیم متناقضِ عجیب و دلپذیری از پیچیدگی و صمیمیت پدید آورده است، که فهم این دقایق برای ناآشنایان با قلمرو شعر بیدل دشوار می نماید. از این رو، واکاوی درونمایه ‌های مردم ‌شناختی در دیوان او، نه ‌فقط گره ‌گشای کلام دشوارِ وی، بلکه گنجینه ‌ای برای صیادامه مطلب

کلیم کاشانی از شاعران برجستهٔ سبک هندی در سدهٔ یازدهم هجری است که شعر او به ‌ویژه در حوزهٔ تصویرآفرینی و مضمون‌ سازی، جایگاهی ممتاز دارد. نوآوری در خیال، ظرافت در ترکیبِ مضامین، و توانایی در پیوند دادن تجربه‌ های شخصی با...در سبک یا مکتب ادبی هندی، شاعر بیش از هر چیز به کشف و ابداع رابطه ‌های تازه میان اشیا و مفاهیم توجه دارد. در این سبک، شعر عرصهٔ تعجب ‌آفرینی و کشف معنای دور است. کلیم کاشانی به‌ عنوان یکی از چهره ‌های شاخص این مکتب، با تکیه بر ذهنِ دقیق و تخیل پویا، توانست مضمون ‌هایی نو و تصاادامه مطلب

جایگاه ادبیات کودک در پرورش فکری و اخلاقی کودکاناز نظر دین مقدس اسلام، کودک امانتی از سوی خداوند متعال و چون صفحه ‌ای پاک و سفیدی است که آنچه در سال‌ های نخست زندگی بر آن نوشته می ‌شود، آینده او را شکل می‌ دهد. در حدیث مبارکی از پیامبر اکرم ﷺ به روایت بخاری شریف آمده است که میفرمایند: كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ ترجمه: هر نوزادی بر فطرت پاک زاده می ‌شود، سپس پدر و مادرش او را یهودی یا نصرانی یا مجوسی می ‌گردانند.ادامه مطلب

بَرَک یکی از مهمترین و با ارزش ‌ترین صنایع دستی ولایت بامیان افغانستان است که از پشم نرم و خالص گوسفند، بز و یاهم شتر بافته شده و به دلیل گرما و مقاومت بالا در برابر رطوبت، شهرت فراوان دارد. این پارچه سنتی که ریشه در اقت...این جامه که پیشینه کهن در فرهنگ مردمان هزاره‌ جات دارد، نه تنها یک پوشش بلکه بخشی از هویت تاریخی افغانستان است. برک، با بافت ضخیم و نفوذ ناپذیر خود، سدی استوار در برابر سرمای شدید مناطق کوهستانی ساخته شده و با شهرتی که مرزهای ملی را درنوردیده، امروزه به عنوان لباسی فاخر و اصیلادامه مطلب

گلستان سعدی یکی از درخشان ‌ترین نمونه ‌ها در ادبیات فارسی است که نشان میدهد حکایت چگونه میتواند مفاهیم اخلاقی را زنده، ماندگار و عمیق منتقل کند. سعدی در گلستان صرفاً واعظ یا نصیحت‌ گر نیست، او اخلاق را در قالب روایت‌ های...مفاهیم اخلاقی‌ مانند عدل، قناعت، تواضع، صداقت، پرهیز از حرص و توجه به کرامت انسانی، در گلستان نه به ‌صورت گزاره‌ های انتزاعی، بلکه در دل رفتار و کنش شخصیت ‌ها نمود پیدا میکنند. سعدی به ‌جای آنکه مستقیماً بگوید: حرص صفتِ ناپسند است، شخص حریص را در موقعیتی واقعی قرار میدهد، پیامادامه مطلب

طنین امواج رادیو گستره‌ ای از سیاست و اجتماع تا لطافت ادب، فرهنگ، تفریح، ورزش و سلامت را در بر می ‌گیرد. رادیو در حقیقت رسانه‌ ای همگانی است که پاسخگوی ذوق‌ ها و سلیقه‌ های گوناگون است. برنامه‌ سازان رادیو در انتخاب قالب...برنامه ‌های سیاسی رادیویی برای اینکه بتوانند در فضای رقابتی امروز موثر و جذاب باشند، باید ترکیبی از اصول حرفه ‌ای، اخلاقی و تکنیک‌ های رسانه‌ ای را رعایت کنند. مفاهیم پیچیده سیاسی باید با زبان ساده و قابل ‌فهم برای عامه مردم بیان گردد و در صورت استفاده از اصطلاحات تخصصی، مجری ادامه مطلب

صندلی یکی از کهن ‌ترین میراث‌ های فرهنگی و اجتماعی مردم ماست، وسیله ‌ای ساده اما پرمعنا که با فرا رسیدن زمستان، خانه ‌ها را گرم و دل ‌ها را به هم نزدیک می‌ سازد. در شب‌ های سرد زمستان، صندلی تنها ابزار گرمایشی نیست، بلکه...از نگاه تاریخی، پیشینهٔ صندلی به دوران‌ های بسیار کهن، از جمله آریایی‌ ها و خراسان قدیم، باز می ‌گردد. در گذشته، نه تنها مردم عادی، بلکه اشراف، بزرگان اقوام و شخصیت های سرشناس نیز زمستان ‌های خود را با صندلی سپری می ‌کردند. هرچند با ورود وسایل گرمایشی مدرن، استفاده از صندلی کاادامه مطلب

صفت کلمه ای است که به یک خصلت اشاره دارد و موجزترین نوع توصیف محسوب میشود. هرچند متداول ترین نوع تصویر، تصویرسازی دیداری است یعنی چیزی که با چشم دیده میشود اما تصویر را گسترده تر از این موارد میدانند. استفاده از صفات بیانی که میتواند نشانگر حسهای مختلف باشد موجب می شود بستر و فضایی فراهم شود که توصیفات شعر، حواس مختلف مخاطب را درگیر خود کند و متأثرتر گردد.شعر مانند هنرهای دیگر به فضایی نیاز دارد که در آن اندیشه و موضوع، خود را بپروراند و شکل گیرد. هر نوشتهای ادبی به حال و هوایی نیاز دارد که مخاطب بتواند اثر را حس کند و با آن درگیر شود. حتی میتوان گفت در ساخت هر شعر، ولو یک قطعه کوچک، فضا نقش اصلی و تعیین کننده دارد و بدون وجود آن، تأثیر شعر کاهش می یابد. هر چند در ساخت فضا همه عناصر شعر نقش دارند اما از میان مقوله های زبانی، صفت نقش موثری در ایجاد و استمرار فضای شعر دارد.شاعر در هنگام هیجانات ذهنی و عاطفی از همه ظرفیت های زبانی در راستای انتقال معنا بهره می برد. واژگان در شعر ابزار و مواد اولیه در عینی کردن و بروز اندیشه و عاطفه است. در شعر، واژگان قدرت خود را نمایان می سازند. صفت از عناصر اصلی گسترش دهنده جمله است که در زبان رسمی و رایج با ذکر خصوصیت و ویژگی یک شی یا پدیده می تواند موجب شناخت دقیق تر آن شود. بخش مهمی از خلاقیتهای زبانی و معنایی شاعر از رهگذر رفتارهای او با صفت است تا حدی که حذف صفت، ادبیت کلام را از میان می برد. صفت یکی از کلماتی است که نقش مؤثری در انسجام شعر دارد و معمولاً چاشنی عاطفی به شعر می دهد. صفت در راستای هماهنگی و انسجام، بیش از واژگان دیگر نشان دهنده عاطفه شاعر است و محملی است که روحیات شاعر را بر دوش می کشد زیرا شاعر حس درونی ادامه مطلب

داستان تنهایی تازه ترین اثر شعری شاعر خوب کشور محمد افسر رهبین است که به تازگی حله طبع پوشیده و تقدیم جامعه فرهنگی کشور گردید.موضع این مجموعه شعری عشق است، عشق همسفر درگذشته شاعر که وی را واداشته تا اندوه فراق و غصه های تنهایی اش را در هیئت یک مجموعه شعری به نشر برساند. این شاعر شیرین سخن، پس از درگذشت همسفر زندگی، با سرایش اشعار دردانگیزی سعی نموده است تا تعهدش نسبت به یار سفر کرده را بازگو نماید. این ابیات زیبای شاعر که در آن سوز درونش را به بیان نشسته است، میتواند بهترین شاهد این مدعا باشد. از اتاق هفت رنگِ عشق، با تو یک قلمنقش و تصویرِ درودیوار یادم مانده استویا:تا صنوبر پیکری بالابلندی سر کشدقامتِ آزادهی سروَت مرا آید به یادعشق رهبین نسبت به یار سفرکرده، همان عشق ایثارگرایانه معنوی است که باوجود خدمت بی چون در طول سفر زندگی، پس از درگذشت هم خود را مسوول در برابر او می داند.به قول مولانا جلالالدین محمد بلخی که در بیتی به این بی کرانگی اشارتی دارد:در نگنجد عشق در گفت و شنیدعشق دریاییست قعراش ناپدیدمحمد افسررهبین شاعر خوش کلام و مستعد درسال ۱۳۳۷ هجری شمسی در یکی از روستا های سرسبز بگرام ولایت پروان چشم به جهان گشود. پدرش محمد اصغر از میرزاهای نام آشنای آن روزگار در شمال کابل بود. رهبین خواندن و نوشتن را از پدر آموخت.از کودکی به شعر دلبستگی داشت و به کمک پدر درین ره بیشتر آشنا شد، به قول خودش که باری گفته است: من شاعر به جهان آمدم و شعر همزاد من است. از آن رو پیوند من با شعر پیوند ذاتی و طبیعی بوده است.افسر رهبین نوجوان بود که به سرایش دوبیتی آغاز کرد و نخستین غزلش به سال۱۳۵۶ هجری خورشیدی درمجله وزین ژوندون به چاپ رسید. درخط فاصله ها نخستین دفتر شعری افسر رهبین ادامه مطلب

مردم مسلمان افغانستان از عید سعید فطر با آداب و رسوم کهن خود به گرمی استقبال نموده و در این روز با ظاهر آراسته، پس از ادای نماز عید به دیدار بزرگان و اقارب شان می روند و از نعمت های الله متعال قدردانی می کنند.مردم مسلمان افغانستان که همدوش با دیگر مسلمانان جهان در ماه مهمانی خدا از نعمت های بیکران باریتعالی بهره برده اند، بعد از طلوع آفتاب روز اول ماه شوال، با قلب های آکنده از ایمان و امید در محل ها و مراکز برپایی نماز عید فطر حضور می یابند و پیشانی بر زمین می گذارند و قدردان خالق هستی می شوند.یکی از واجبات مسلمان ها در ختم ماه مبارک رمضان دادن فطریه روزه است. این موضوع در بین مردم به حدی مهم است که آنها به هر صورتِ ممکن پیش از حضور در مساجد جهت انجام نماز عید، آن را به علمای دینی می دهند تا آنها بین فقرا و افراد مستحق توزیع نمایند.همزمان با این خانواده ها صبح روز اول عید، سفره عیدیِ در حد توان شان هموار نموده و با چیدن میوههای تازه و خشک و شیرینی به استقبال مهمان ها می پردازند. در روز های عید فطر در میان مردم افغانستان رسم است که به دیدار دوستان و اقارب شان می روند و عید فطر را تبریک می گویند.کودکان و نوجوانان نیز در این روز های فرخنده لباس های نو و آراسته به تن نموده و از عیدی فامیل، آشنایان و همسایگان بهره مند می شوند.رفت و آمد مسلمانان به خانه های یکدیگر، عیادت ازمریض ها و بخشش به مستمندان از جمله آداب و رسوم عید فطر است.در ولایت های غربی کشور از جمله بادغیس، هرات، غور و فراه شب عید فطر جایگاه خاصی برای خانواده تازه عروس و دامادها دارد.همچنان در اکثر ولایت کشور ما رسم براین است تا در آخرین شب ماه مبارک رمضان که به نام شب عید نامیده می شود، با برپایی مراسم خاص، عیدی تاادامه مطلب

مسجد'>مسجد جامع بزرگ هرات پنجمین مسجد جامع بزرگ در جهان است که بیش از ۱۴۰۰ سال قدمت تاریخی دارد. این مسجد جامع در زمینی به مساحت۴۶۷۶۰ مترمربع تأسیس شده که مشتمل بر۴۶۰ گنبد، ۱۳۰ رواق، ۴۴۴ فیل پایه، دوازده گلدسته، چهار ایوان، چهار دروازه، چهار کتیبه بزرگ مزین با آیاتی قرآن و اشعارعرفانی، منبر سنگی، کتابخانه و وضوخانه می باشد که در زیباترین محل شهرقدیم هرات تاسیس شده وهمزمان گنجایش بیش ازیکصد هزار نمازگزار را دارا می باشد.مسجد جامع بزرگ هرات از جمله آثار تاریخی افغانستان است. این بنای زیبا و شگفت انگیز حدود سه هزار سال قبل، عبادتگاه آریائی های یکتا پرست بوده است. در سال ۲۹ هجری شمسی پس از اشاعه دین مقدس اسلام در هرات، این معبد به مسجد مسلمانان تبدیل شد. ناگفته نباید گذاشت که این مکان تاریخی در آن زمان خیلی کوچک تر از حالا و به شکل چوبی بوده است.بیشترین شخصیتهای بزرگ جهان اسلام در این مسجد تدریس می کردند از آن جمله میتوان به افرادی چون: پیرهرات خواجه عبدالله انصاری و خواجه محمد تاکی اشاره کرد. مسجد جامع هرات در طول تاریخ فراز و فرودهای زیادی را به خود دیده است. چندین بار تخریب و دوباره ساخته یا ترمیم شده است.درسال ۴۱۴ هجری نیمی از مسجد که غالباً با چوب پوشیده شده و رنگ آمیزی شده بود در آتش سوخت ولی به همت خواجه محمد تاکی و همکاری مردم دوباره ترمیم شد و حدود دو قرن بعد بر اساس مشورت شیخ الاسلام فخرالدین رازی و بنابر دستور سلطان غیاث الدین غوری با استفاده از خشت پخته، تزئینات و کاشی های فیروزهای بنا شد که با مرگ سلطان، پسرش سلطان محمود بعضی ازکارهای باقی مانده آن به اتمام رسید.همچنان کاشیهایی که به نام کاشی هفت رنگ و کاشی معرق معروف است و در این مسجد دیده می شود خود هنر کاشی ادامه مطلب

هدهد و درختیک داستان کوتاهنوشته: احمد پناهنده درختان وقتی فرسوده می شوند، زیر پوست آنها حشراتی تولید و جمع می شوند که نه تنها پوست را از بین می برند بلکه بدنه درخت را هم از رطوبت تهی می کنند و می میرانند.هدهد هم، غذایش در کنار دانه های گیاهی، همین حشرات جمع شده در زیر پوست مُرده درختان است. بنابراین اگر خوب ببینیم، هدهد و درخت به هم وابسته هستند. به این معنی که درختان از خود حرکتی مثل پرنده ندارند که بتوانند از خود دفاع کنند.هرچند قدرت ترمیم زخمِ وارد شده برپوست و تنه و شاخه های شان را دارند، اما وقتی حشرات، راه تغذیۀ پوست درخت را از داخل می بندند، دیگر کاری از دست او ساخته نیست و باید با چشمِ نگران و دردآلود، ازبین رفتن پوست و تنه اش را با درد و شکنجه شاهد باشد.در اینجا است که هدهد به فریاد درخت می رسد.زیرا هدهد ها با درک قوی ای که دارند، در جنگل ها پرواز می کنند تا درختانی را پیدا کنند که پوست شان خشک شده باشد.وقتی چنین درختانی را پیدا می کنند، به سویش پرمی گشایند و با پنجه های پای شان، روی تنه درخت می نشینند و دُم محکم شان را ستون قرار می دهند تا هنگام نول زدن ممتد و طولانی، تعادل شان به هم نخورد.در واقع هدهد ها هرچند برای بقا و تغذیه شان به پوست خشکیده درخت نول می زنند تا با شکستن آن، حشرات جمع شده در زیر پوست را با زبان بلند و نولِ تیز شان بخورند.اما بطور برنامه ریزی شده و نیز جبر طبیعی، خدمت بزرگی به درخت و طول عمر و سرپا ماندنش می کند. زیرا اگر هدهد نباشد، حشرات با خوردنِ تنه درخت، درخت را می میرانند.این وابستگی هدهد و درخت به قدری چشم گیر است که هدهد ها لانه شان را در تنه درخت درست می کنند تا بتوانند ادامه نسل بدهند و از درختان جنگل به سهم خود حفاظت کنند.ولی سوراخ کادامه مطلب